Raspisana nabavka za sanaciju gradske deponije

Grad Valjevo raspisao je javnu nabavku za prvu fazu sanacije gradske nesanitarne deponije, a procenjena vrednost nabavke iznosi 198,7 miliona dinara.

raspisana nabavka za sanaciju deponije

Sanacija gradske deponije, na kojoj je tokom 35 godina odloženo oko 950.000 m³ otpada, izvesno će biti započeta u narednoj godini, a radovi će, kako je najavljeno, biti izvođeni u više faza.

Gradska nesanitarna deponija u Valjevu koristi se još od 1990. godine, a procene pokazuju da je na toj lokaciji do marta 2025. godine odloženo oko 950.000 kubnih metara sabijenog otpada. Visina otpada na pojedinim delovima dostiže i do 25 metara, dok aktivna površina tela deponije zauzima oko 6,5 hektara, a prva faza sanacije obuhvata nešto više – oko 7 hektara.

Najveći ekološki problem predstavljaju procedne vode, jer je deo ranije izgrađenog drenažnog sistema nefunkcionalan, sabirni šaht je zatrpan, a sistem nikada nije bio povezan sa Postrojenjem za prečišćavanje otpadnih voda (PPOV). Ispod deponije nalazi se vodonepropusni sloj laporovite gline, ali on je nagnut ka reci Kolubari, što povećava rizik da se zagađene podzemne vode kreću upravo u tom pravcu. Uz samu deponiju formiraju se i zabara sa procednim vodama, jer se one zbog slabe propustljivosti podloge zadržavaju na površini.

Dodatni rizik predstavljaju deponijski gasovi, pošto od prvobitno instaliranih 20 biotrnova danas funkcionišu samo četiri. Slična situacija je i sa piezometrima za praćenje podzemnih voda – od pet postavljenih 2011. godine u funkciji su ostala svega dva, pa su 2019. ugrađena nova dva, što znači da se trenutno stanje prati samo delimično. Tokom godina dolazilo je i do periodičnog urušavanja kosina i klizanja otpada ka reci, naročito na delovima gde je odlaganje vršeno bez odgovarajuće tehničke kontrole.

Zbog višegodišnjih problema sa požarima u telu deponije i rizika njihovog ponovnog izbijanja, nakon blokade deponije Gradska uprava je uvela vanredno stanje povezano sa ovom lokacijom, a komunalna inspekcija je u aprilu 2025. godine zabranila dalje odlaganje otpada. Sud je potom dodatno zabranio deponovanje otpada. Kako se navodi u tehničkoj specifikaciji, pre početka bilo kakvih radova na sanaciji potrebno je potpuno gašenje postojećih podzemnih žarišta.

Deponija je sa južne strane neposredno uz reku Kolubaru, na udaljenosti od svega 30 do 80 metara, dok se severno nalazi gradsko Postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda. Sa druge strane reke smešteni su stambeni i privredni objekti. Samo telo deponije godinama je prekrivano heterogenim materijalom – zemljom, građevinskim otpadom ili materijalom iz iskopa – bez standardizovanog dnevnog prekrivanja. Zbog čestih kvarova buldozera, ćelijsko odlaganje često nije bilo moguće, pa je otpad odlagan neregularno, bez jasnih kontura i sa prestrmim i nestabilnim kosinama.

Valjevo je deo regionalnog sporazuma o upravljanju otpadom sa 15 opština Kolubarskog regiona, dok će se po završetku regionalne deponije „Kalenić“ sav otpad trajno preusmeravati tamo. Postojeća gradska deponija biće, po završetku predviđenih radova, trajno zatvorena i rekultivisana, čime će se ukloniti dugogodišnji ekološki rizik i sprečiti dalje zagađenje životne sredine.

Radovi u prvoj fazi obuhvataju nivelaciju terena, rekonstrukciju drenaže, ugradnju biotrnova, formiranje stabilnih kosina, postavljanje novih zaštitnih slojeva i zatvaranje istočnog dela tela deponije. Posebno se uređuje drenaža prema Kolubari, gde su procedne vode ranije curele van tela deponije. Površina obuhvaćena prvom fazom iznosi oko 7 hektara.