Oblast psihijatrije, posebno sudske psihijatrije, decenijama unazad i u našoj zemlji beleži znatan razvoj, pre svega na destigmatizaciji i usklađivanju sa standardima u Evropi. U Službi psihijatrije Zdravstvenog centra Valjevo radi 12 specijalista psihijatrije, a osim načelnice prof. dr Snežane Marjanović, nedavno je subspecijalizaciju iz oblasti sudske psihijatrije završila i dr Aleksandra Aničić.
dr Aleksandra Aničić, subspecijalista psihijatrije
Dr Aleksandra Aničić je, nakon četvorogodišnje specijalizacije psihijatrije kao osnove, nastavila svoju profesionalnu karijeru nadogradivši svoju edukaciju subspecijalizacijom iz sudske psihijatrije u trajanju od godinu dana, koja je zahtevala intenzivan rad, jer joj se ukazala prilika da u okviru svoje subspecijalizacije radi pri sudsko-psihijatrijskom odboru, što je najviša instanca u ovoj oblasti. Neka od imena koja čine odbor su: prof. dr Milovanović, prof. dr Čedomir Miljević, prof. dr Bojana Dunjić Kostić, koji su eminentni stručnjaci sudske psihijatrije.
– To je ogromno iskustvo i lično izuzetna čast provesti godinu dana tokom subspecijalističkih studija radeći sa najeminentnijim stručnjacima iz oblasti sudske psihijatrije. Sudska psihijatrija i psihijatrija su dva aspekta medicine kojima se bavim. U sudskoj psihijatriji, na osnovu svih spisa iz predmeta u kojem veštačite, donosite zaključak. Jako je zahtevno jer, pored vašeg mišljenja, ima još dosta stručnjaka koji svojim mišljenjem učestvuju u radu suda. Vi kao veštak imate uvid u sve to, jer vam se dostavljaju nalazi i balističara i istražitelja, tako da praktično imate uvid u kompletan zločin ili spor koji je predmet veštačenja. Na osnovu svih tih parametara iz sudskih spisa, anamnestičkih podataka ispitanika i psihijatrijskog pregleda psihičkog statusa, vi kao veštak slažete jedan mozaik i donosite svoj nalaz – pojasnila je dr Aleksandra Aničić i dodala da je oduvek tokom studija bila zainteresovana za sudsku psihijatriju, pa je ova subspecijalizacija, koju je završila u zakonskom roku od samo godinu dana, razvojni korak kome teži kroz svoje profesionalno usavršavanje.
Neprocenjiva iskustva dr Aleksandra Aničić ima i kao prvi subspecijalista koja je tokom subspecijalističkog obrazovanja provela tri meseca na stažu u Specijalnoj zatvorskoj bolnici Centralnog zatvora u Beogradu, gde je dobila ideju o naučno-istraživačkom radu koji će problematiku psihijatrijskih osuđenika prikazati iz drugačijeg ugla, što je i predmet ovog istraživanja.
– Značaj ovog istraživanja je ogroman zato što ukazuje na parametre koji do sada nisu bili razmatrani. Dobili smo podatak da je 68 pacijenata koji su na obaveznoj meri lečenja od alkoholizma u zatvorskoj bolnici, a koji su počinioci krivičnih dela pod dejstvom alkohola, više od polovine već napravilo recidiv pre izricanja obavezne mere lečenja. Na uzorku koji nije bio mali (95 pacijenata) pokazali smo da su njihova dela teža za 30% jer ih ponavljaju. Jedan od primera ponavljanja teškog krivičnog dela pod dejstvom alkohola jeste slučaj u kojem je nakon silovanja počinjeno još dva ubistva. Analogno rezultatima našeg istraživanja, potrebno je posebno obratiti pažnju na zavisnike od alkohola iz aspekta sudske psihijatrije. Posebna težina je razgovarati sa izvršiocem ubistva i doneti objektivnu ocenu njegovog psihičkog stanja, koja kasnije utiče na samu presudu, jer veštačenjem praktično utičete na nečiji život. Zato morate imati stabilan moralni kompas i nepotkupljivost kao osnovu za bavljenje veštačenjem. Lično me ispunjava adrenalin i sama odgovornost u radu veštačenja, jer je to jedno od dokaznih sredstava u sudskom postupku. Vrlo je važno kakvu meru vi kao veštak donesete, na primer da li je neko neuračunljiv, jer to direktno utiče na visinu kazne ili druge mere, kao što je obavezno lečenje. Nije isto da li će se neko lečiti na slobodi, u ustanovi zatvorenog tipa ili neće imati meru već kaznu zatvora, jer praktično vi nečiji život menjate u zavisnosti od toga kako radite svoj posao – zaključila je dr Aničić, ističući da je vrhunsko znanje iz psihijatrije glavni prediktor za bavljenje sudskom psihijatrijom.
Nakon završene subspecijalizacije, dr Aleksandra Aničić je odbranila završni rad, čemu su prisustvovale i kolege iz Službe, kao i Uprava Zdravstvenog centra Valjevo, što predstavlja posebnu ličnu satisfakciju, jer su podrška i saradnja među kolegama značajne za sveukupan kvalitet rada, ali i za pacijente.
Dr Aleksandra Aničić je na kraju istakla i značaj medija i ljudi iz javnog života koji otvoreno govore o mentalnim problemima, jer se na taj način radi na destigmatizaciji i širenju svesti o značaju lečenja mentalnih bolesti.
Pod pritiskom svakodnevice, kada više ne možete, kao što, na primer, „perete zube“ i održavate higijenu tela, tako treba pristupiti i mentalnom zdravlju i potražiti stručnu pomoć, bilo terapeuta ili psihijatra, kao značajnom vidu mentalne higijene – preporučila je dr Aleksandra Aničić, subspecijalista sudske psihijatrije.
Lepa, plava, pametna. Srećno