Srpska pravoslavna crkva i vernici danas slave Svetog Nikolu, jednu od najčešćih krsnih slava u Srbiji. Po broju domaćinstava koja je obeležavaju, Nikoljdan se smatra najrasprostranjenijom slavom u našoj zemlji.
Sv Nikola
Sveti Nikola rođen je u gradu Patari u Likiji, kao jedinac uglednih i imućnih roditelja. Duhovni put započeo je u manastiru Novi Sion, gde se posvetio veri, molitvi i asketskom životu. Nakon smrti roditelja, vođen, prema predanju, nebeskim glasom, započeo je misionarski put, šireći hrišćansku veru, pravdu i milosrđe.
Sveti Nikola smatra se zaštitnikom putnika, moreplovaca, mornara, lađara, ribara, vodeničara, trgovaca, pekara, strelaca, siromašnih, dece i studenata. U pravoslavnoj ikonografiji najčešće je prikazan sa mitrom na glavi, kao simbolom njegovog episkopskog dostojanstva.
Lik Svetog Nikole poslužio je kao osnova za nastanak figure Deda Mraza. Prema žitijama, poznata je priča o tome kako je Sveti Nikola potajno darivao tri kćerke siromašnog čoveka, čime je nastao običaj darivanja koji se kasnije povezao sa božićnim praznicima. U porti crkve Svetog Nikole u gradu Miri, gde su se nekada nalazile njegove mošti, danas se nalazi statua sveca prikazanog u liku Deda Mraza (Božić Bate), uz simboličnu vreću sa poklonima.
Sveti Nikola je jedan od najpoštovanijih svetaca u pravoslavnoj tradiciji, što potvrđuje i činjenica da je Nikoljdan najrasprostranjenija krsna slava u Srbiji.