U okviru obaveza iz Adresnog registra, Grad Valjevo izdvojiće skoro milion dinara za nabavku tabli sa nazivima ulica, stubova i kućnih brojeva. Nabavka je završena, a posao je dodeljen firmi „Epoha“ d.o.o. Požega, po ceni nižoj od prvobitno procenjene vrednosti, koja je iznosila 1.011.383 dinara.
tabla sa nazivom ulice /ilustracija AI
Nabavka se najvećim delom odnosi na seosko područje Valjeva, gde su, kroz ažuriranje adresnog sistema, nazive dobile stotine seoskih puteva, zaselaka i pravaca koji na terenu često više liče na makadamske prilaze nego na klasične gradske ulice.
Na teritoriji grada Valjeva, u okviru poslova na ažuriranju Adresnog registra, nazive je dobilo 1.605 ulica i 156 zaselaka. Od tog broja, samo 86 naziva odnosi se na naseljeno mesto Valjevo, dok se najveći deo odnosi na sela i zaseoke.
Tako su u valjevskim selima poslednjih godina osvanule table sa nazivima ulica, iako je u mnogim slučajevima reč o makadamskim putevima, seoskim sokacima ili pravcima do nekoliko domaćinstava. Ipak, ono što na terenu ne izgleda kao ulica u gradskom smislu, u administrativnom sistemu mora imati naziv kako bi svaka kuća mogla da dobije tačnu adresu.
Prema specifikaciji nabavke, za naselje Taor predviđeno je 28 tabli i 16 stubova, za Tubravić 19 tabli i tri stuba, za Tupance 20 tabli i šest stubova, dok je za Zlatarić planirano 28 tabli i 19 stubova. Ukupno je predviđeno postavljanje 95 tabli i 44 stuba.
S druge strane, ovaj posao nije stvar izbora lokalne samouprave, već zakonska obaveza. Zakon o registru prostornih jedinica i Adresnom registru propisuje da skupština jedinice lokalne samouprave odlučuje o nazivima ulica, kao i da je lokalna samouprava dužna da u svakom delu naseljenog mesta u kojem postoje stambeni ili poslovni objekti imenuje ulicu i održava ulični sistem tako da se svakom objektu može utvrditi kućni broj.
Istim zakonom propisano je i da se označavanje naziva ulica i kućnih brojeva vrši prema podacima iz Adresnog registra. Lokalna samouprava dužna je da označi naziv ulice u roku od 15 dana od donošenja odluke o imenovanju ili promeni naziva ulice, a troškove označavanja ulica snosi upravo lokalna samouprava.
Drugim rečima, i tamo gde nema klasične ulice, ali ima kuća, mora postojati adresa. Upravo zbog toga su i seoski putevi, zaseoci i pravci do udaljenih domaćinstava ušli u Adresni registar.
Ipak, ovaj posao otvara i širu sliku. Dok država i lokalne samouprave uvode formalni red u adresni sistem, broj stanovnika u selima se smanjuje. Prema podacima Popisa 2022. godine, na području grada Valjeva u seoskim, odnosno „ostalim“ naseljima, živi 26.024 stanovnika, što je gotovo trećina ukupnog stanovništva ove lokalne samouprave.
Tako se u praksi dobija pomalo paradoksalna slika: sela sa sve manje stanovnika dobijaju sve precizniji adresni sistem. Makadamski putevi postaju ulice, zaseoci dobijaju table, a kuće koje su ranije bile vođene kao „bb“ sada bi trebalo da dobiju jasnu i prepoznatljivu adresu.
Cilj tog posla je da građani, bez obzira na to da li žive u centru grada ili u udaljenom selu, imaju tačnu adresu — važnu za lična dokumenta, imovinu, poštu, hitnu pomoć, policiju i sve druge službe koje moraju da znaju gde se određeni objekat nalazi.