Na rođendan velike pesnikinje, u Brankovini, u organizaciji Zadužbine „Desanka Maksimović“ i Biblioteke „Ljubomir Nenadović“ iz Valjeva, književniku Gojku Đogu uručena je nagrada za ukupan doprinos srpskoj poeziji.
Gojko Đogo , povelja, AI
Žiri je doneo jednoglasnu odluku da Nagrada „Desanka Maksimović“ za , 2026. godinu bude dodeljena pesniku Gojku Đogu.
Gojko Đogo, rođen 1940. godine u Vlahovićima kod Ljubinja, prisutan je u našoj književnosti bezmalo šest decenija. Njegova osnovna delatnost je poezija, a piše i eseje, književnoteorijske i kritičke radove. Član je Srpskog PEN centra i redovni član Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske od 2004. godine. Živi u Beogradu.
Jedan je od najznačajnijih srpskih pesnika savremene književnosti, autor snažnog i prepoznatljivog poetskog glasa zasnovanog na jeziku, nasleđu, ironiji, alegoriji i otporu prema nepravdi. Diplomirao je opštu književnost sa teorijom književnosti na Filološkom fakultetu u Beogradu, radio kao novinar, urednik i književni organizator, bio jedan od osnivača i urednika listova Književna reč i Demokratija, a posebno se istakao radom u Domu omladine Beograda, gde je vodio važne književne tribine i pesničku školu. Objavio je brojne knjige pesama i eseja, među kojima se posebno izdvajaju Vunena vremena, Crno runo, Klupko, Kukutin vrt i Put za Hum.
Posebno mesto u njegovoj biografiji zauzima sudski progon zbog knjige Vunena vremena, čiji je tiraž po objavljivanju uništen, a Đogo osuđen na zatvorsku kaznu. Taj proces ostao je upamćen kao jedna od važnih odbrana umetničke slobode i poezije, uz snažnu podršku književne javnosti. Njegove pesme prevođene su na više jezika, knjige su mu prevedene na rumunski, makedonski, engleski i nemački, a dobitnik je velikog broja uglednih književnih nagrada, među kojima su „Milan Rakić“, „Branko Miljković“, „Laza Kostić“, „Žička hrisovulja“, Zmajeva nagrada Matice srpske, „Pečat vremena“ i druge.
„Ovaj pesnik sa zavidnom lakoćom uranja u dušu rodnih reči. Neka su opore, gorke, otrovne, neka su mrklije od mraka, on od njih ne zazire jer su podobne za rudarenje kroz crnilo u ljudima i u vremenima, zarad svedočenja o tragičnom. Njegovo pismo ’nevidljivog u svojoj košulji od gline / koji čeka mrak’ ispisano je na ’koži s unutrašnje strane’. Đogo je pesnik sušte i impresivne metaforike, njegov jezički dar u dobroj meri se vezuje za ezopovski kod, s tim što on njime jednako prigrljuje zveri i ptice koliko i bilje — kukutu, buniku, čemeriku — drveće, poput hrasta, toponime, poput Huma, i uopšte predele s moćnim hercegovačkim kamenim gromadama i teškom podzemnom primorskom hukom“, navodi se, između ostalog, u obrazloženju žirija koji je odlučivao u sastavu: Slađana Ilić, Goran Radonjić, Predrag Petrović, Branko Vraneš i Zlata Kocić.
Zahvaljujući se na priznanju, književnik je održao govor posvećen pesnikinji Desanki Maksimović, u kom je, između ostalog, naveo:
„Kao pesnik, Desanka je izrasla na razmeđu tradicionalnog i modernog pesništva, ali ne privlači je nijedan od stilskih eksperimenata koji su, u prvim decenijama minulog veka, zahvatili sve vrste umetničkog stvaralaštva, ne samo poeziju. Ona ne sledi nikakav poetički program, ne želi da je bilo šta ograničava i sputava njenu osobitu versifikaciju. Sa iskonski urođenim darom, ona peva sa lakoćom, kao što diše i, nasuprot modernistima, veruje u smislenost i snagu pesničke poruke. Njeni stihovi su zasićeni humanističkim i hrišćanskim načelima i plemenitim osećanjima kao što su ljubav i dobrota, milosrđe, rodoljublje — osećanjima koja bi trebalo da ispunjavaju svaku ljudsku zajednicu.“